Đi một ngày đàng, học ngàn sàng khôn
Dự án SafeEdu
Thật may mắn và hân hạnh khi mình được tham gia vào dự án SafeEdu – Ứng dụng tuyên truyền phòng chống ma túy tích hợp AI trong cuộc thi TRƯỜNG HỌC KHÔNG MA TÚY, do Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo và VTV – Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức. Em cảm ơn thầy Trần Huy đã tận tụy định hướng và hướng dẫn tụi em trong suốt thời gian qua. Em thấy rất biết ơn khi có được cơ hội được học hỏi từ thầy, không chỉ riêng về dự án mà còn về những giá trị trong cuộc sống này. Cảm ơn 20 bạn đồng đội FPT siêu đỉnh đã cùng nhau phát triển dự án và đưa dự án đến vòng chung kết này, sự thành công của dự án chính nỗ lực đáng quý của mọi người ♥. Cảm ơn chị Trâm Phạm cũng như các phòng ban của trường đại học FPT Đà Nẵng đã tạo một nền tảng vững chắc cho nhóm tụi em được phát huy hết công lực. Dù chỉ là một thành viên nhỏ bé, em thấy mình thật may mắn khi được đồng hành cùng mọi người trong thời gian vừa qua và sắp tới.
Bài học Hà Nội
Chuyến đi đến thủ đô Hà Nội lần này thật sự đã để lại trong mình quá nhiều bài học và trải nghiệm quý báu. Hóa ra những bài học ấy không ở đâu xa, mà chính ở trong những khoảnh khắc giản đơn xung quanh mình. Chỉ khi mình kiên nhẫn, quan sát từng góc cạnh và chuyển động của sự việc, mình mới thấy được những điều thú vị mà cuộc sống đang cố kể cho mình.
Tâm lý nghiện
Thật vậy, khi mình kiên nhẫn tập trung quan sát hiện trạng của tệ nạn ma túy tại Việt Nam khi thực hiện dự án, mình đã nhận ra một tính chất mấu chốt của nghiện ma túy nói riêng và tâm lý nghiện nói chung. Theo lời trả lời phỏng vấn của một đối tượng nghiện trong một phóng sự của báo Tuổi Trẻ, đối tượng nói đã đi trường cai nghiện, nhưng sau khi đi về thì gia đình không nhìn nhận, bị xã hội chà đạp. Một đối tượng khác trong phóng sự đó đã bị vợ con bỏ, đối tượng cảm thấy sau khi sử dụng ma túy cảm giác như “thiên đàng với địa ngục”. Theo nhiều bài báo khoa học, ma túy khi được sử dụng sẽ tác động lên thần kinh, khiến tiết ra những loại hormone thần kinh kích thích cảm giác hạnh phúc. Nhưng khoa học cũng đã chứng minh rằng, chính những hormone hạnh phúc ấy cũng được tiết ra khi ta được tặng quà, khi ta tập thể dục, khi vui chơi với bạn bè hoặc khi đạt được thành tựu trong học tập, công việc. Ngoài ra, hormone hạnh phúc cũng được tiết ra khi ta ăn đồ ngọt, lướt tiktok, thắng một trận game, sử dụng các chất kích thích như cà phê, bia, rượu, nước tăng lực,…
Cộng đồng không ma túy
Nhu cầu có được hạnh phúc của mỗi con người là chính đáng. Hạnh phúc là động lực sống to lớn của mỗi con người. Đáng buồn thay, vì nhiều điều kiện bất lợi, hoàn cảnh khó khắn khác nhau mà không phải ai cũng có thể kiếm được hạnh phúc từ bạn bè, gia đình, học tập hay công việc. Họ sẽ kiếm tìm hạnh phúc từ game, rượu, bia, các chất kích thích, những thứ quá dễ dàng tiếp cận. Những thứ này chỉ cần tiền là mua được, không cần thời gian, bạn bè, thành tựu hay gia đình. Đó là lý do người ta sử dụng ma túy, một hành vi trái pháp luật. Ma túy mang đến cho họ cảm giác hạnh phúc mà họ không tìm kiếm được trong cuộc sống hiện tại. Ma túy cho họ trải nghiệm được cảm giác của thiên đường giữa thực tại địa ngục. Để theo đuổi hạnh phúc này, họ chỉ cần tiền. Nhưng khi trí óc và thể lực đã bị bào mòn bởi thứ chất chết người kia, họ không thể tạo ra giá trị cho xã hội để đổi lấy tiền. Đây là nguyên nhân dẫn đến trộm, cướp và các tệ nạn trong xã hội, khi người nghiện muốn kiếm tiền để sử dụng, buôn bán ma túy. Đây cũng là nguyên nhân mà pháp luật nghiêm cấm mua bán, sử dụng và tàng trữ ma túy, nếu vi phạm có thể bị phạt tù từ 20 năm đến chung thân (Điều 249 Chương XX Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Trong phóng sự mà mình đề cập ở trên, đã có những người sử dụng ma túy nhận ra lỗi lầm của mình khi quyết định buông bỏ và tham gia trường cai nghiện. Thời gian cai nghiện thường diễn ra từ 6 – 12 tháng, sau đó người cai nghiện sẽ được trở về cộng đồng. Cai nghiện cần nhiều sự quyết tâm, ý chí và nghị lực. Những người đã cai nghiện đã nuôi được mong muốn trở lại để đóng góp cho xã hội. Phóng sự kia thật sự rất quý giá khi lấy được những lời nói của các đối tượng nghiện: “đã đi trường về nhưng gia đình không công nhận, xã hội chà đạp”, “đi trường về không có bạn nên buồn, nghiện lại”. Tâm lý sợ người nghiện của phần lớn xã hội là dễ hiểu, nhưng khi ta kỳ thị người cai nghiện, ta đang cắt đi con đường cuối cùng của họ và đẩy họ xuống địa ngục một lần nữa với nỗi buồn và sự cô đơn, nơi mà chính ma túy thân quen là niềm hạnh phúc duy nhất của họ. Và khi ta kỳ thị người nghiện, ta đang vi phạm pháp luật vì:
Khoản 11 Điều 5 Luật phòng, chống ma túy 2021 nêu rõ nghiêm cấm hành vi Kỳ thị người sử dụng trái phép chất ma túy, người cai nghiện ma túy, người sau cai nghiện ma túy.
Họ cũng là những con người đang trên con đường đi tìm hạnh phúc như chúng ta, vì hoàn cảnh và lầm lỡ mà dính phải ma túy. Thay vì đẩy con người họ ra khỏi xã hội, hãy chỉ đẩy ma túy ra khỏi cuộc đời họ bằng cách cho họ hạnh phúc trong lao động, trong học tập. Hãy tạo điều kiện cho người nghiện có việc làm để đóng góp cho xã hội. Hãy cho họ một cơ hội để trở thành một phần của xã hội, như tinh thần đoàn kết của những con người dân tộc Việt Nam ♥.
Vì một cộng đồng không ma túy.